Ngapave nechiedza — nekuda kwekurwadziwa kwako, ganda, uye kukuvara, ndiko kuti. Mikana yechiedza chitsvuku yekurapa matambudziko akasiyana-siyana ehutano nerunako iri kubuda nekuda kwekufarira kwevaongorori, mayunivhesiti, nezvipatara, pamwe nemidziyo yekumba inoita kuti ive nyore kuwana.
Kurapa nechiedza chitsvuku (RLT) rudzi rwekurapa nechiedza, kunova "kushandiswa kwechiedza kurapa ganda nezvimwe zvirwere," anodaro Jared Jagdeo, MD, mukuru wekutanga weCenter for Photomedicine paSUNY Downstate Health Sciences University muBrooklyn, New York.
Pano, dzidza nezvenhoroondo yekurapa, mashandiro akwo, mabhenefiti akwo, zvekutarisira kubva mukurapwa, nezvimwe.
Nhoroondo yeRed Light Therapy
Kune rimwe izwi rekuti light therapy, uye iro rinoreva photobiomodulation (kana kuti PBM muchidimbu), anodaro Praveen Arany, PhD, DDS, purofesa wepaYunivhesiti yeBuffalo uye mukuru weCenter of Excellence for Photobiomodulation paShepherd University muShepherdstown, West Virginia. Mamwe mazwi echinhu chimwe chete i low-level laser treatment (LLLT), photostimulation, uye cold laser treatment, anodaro.
Kurapa nechiedza kwave kuripo kwemakore anopfuura makumi mashanu. Kwakawanikwa nachiremba wekuHungary Endre Mester muma1960 apo kuyedza kwesainzi ne red laser pamakonzo kwakaita kuti bvudzi rikure uye ronda ripore, sekureva kwechinyorwa chekutsvagisa chakaburitswa muna Zvita 2017 muJournal of Biophotonics. Mumakore apfuura, kurapwa nechiedza kwaionekwa senhema. Asi nekutsvagisa kutsva (kumwe kunopesana), nzanga yesainzi yakatanga kucherekedza.
"Pari zvino muUnited States, kurapwa nechiedza chitsvuku kuchiri kuonekwa sesainzi isiri yemazuva ese. Asi kune nzvimbo dziri kukura dzedzidzo nedzekiriniki dziri kushandisa tekinoroji iyi nekuita kuti iwanikwe nevarwere," anodaro Dr. Arany.
Pari zvino kune nzvimbo, dzakadai sedziri paShepherd University, dzakatsaurirwa kudzidzisa nyanzvi dzehutano nemasayendisiti nezvechokwadi chePBM senzira yekurapa, pamwe nemasangano ehunyanzvi, akadai seNorth American Association for Photobiomodulation Therapy (NAALT) nePBM Foundation. Imwe yenzira dzakakurumbira dzekurapa nechiedza chitsvuku ndeyekuchengetedza ganda, uye kuwanikwa kwemidziyo inodhura kumba kwakawedzera mukurumbira wayo.
Kushanda Kwakaita Kurapa Kwechiedza Chitsvuku
Kuchinja kwechiedza kunoshandisa chiedza mukati memafungu chaiwo. Izvi zviri pakati pe400 nanometers (nm) (bhuruu) kusvika 1,200 nm (pedyo neinfrared), anodaro Arany. Mwenje mutsvuku une mafungu ari pakati pe620 kusvika 750 nm, zvichienderana neNational Center for Atmospheric Research. Ichi chiedza chinoonekwa.
Mwenje webhuruu, wegirini, uye mutsvuku zvese zvakashandiswa zvinobudirira pakurapa PBM, anodaro. Mwenje weNear-infrared, unova mwenje wakareba wewavelength (kusvika 1,200 nm), unoshandiswawo muPBM uye unowanikwa mumasauna einfrared. Kunyange zvazvo chiedza ichi chingaite sechitsvuku, muchokwadi, mwenje weinfrared hauonekwe uye panzvimbo pezvo unopisa muviri kubva mukati kuti ukurudzire shanduko dzemuviri.
Kurapa nechiedza chitsvuku, kunyanya, kwave kufarirwa zvikuru mumakore achangopfuura uye pamwe ndiko kunonyanya kuzivikanwa uye kuri nyore kuwana. "Midziyo yechiedza chitsvuku iri nyore kugadzira uye inowanikwa zvakanyanya," anodaro Arany.
Saka inoshanda sei? Kana maphoton (tinhu twumwe twune chiedza) twakaiswa pedyo neganda tunopinda munyama uye tunomutsa machromophores (chikamu chemorekuru inoripa ruvara rwayo), izvo zvinokonzeresa shanduko mumasero, sekureva kweAmerican Society for Laser Medicine & Surgery. Pamusoro pezvo, kurapwa nechiedza chitsvuku kunokanganisawo mitochondria (simba remasero), zvichigadzira ATP (simba) kuti isimudzire kuporesa, inodaro PBM Foundation.
Kuti kurapwa nechiedza chitsvuku kushande, nzira dzakatarwa uye madhigirii anofanirwa kushandiswa, zvichienderana nedambudziko rehutano hwako, ndosaka nyanzvi ine ruzivo ichikosha kudaro, anodaro Arany. Kana zvichibvira, tsvaga kurapwa uku kuchipatara, yunivhesiti, kana kiriniki. Anokurudzira kuti usashandise kurapa nechiedza chitsvuku kubva kumasalon kana maspa.
Zvishandiso zvemwenje mutsvuku zvinogona kutengwa uye kushandiswa kumba pakuchengetedza ganda, uye izvi zvinowanzo chengetedzwa kushandiswa sezvakarairwa, anodaro Dr. Jagdeo.
Midziyo yekurapa nemwenje mitsvuku ine mwenje mitsvuku ye LED inoshandiswa semidziyo inobatwa nemaoko, mapaneru e LED, kana mibhedha yemuviri wese, zvichienderana nechikonzero chekurapa. Mimwe midziyo inoshandisa mwenje mitsvuku nemwenje ye infrared, asi kazhinji, hapana mhando dzakasiyana dzekurapa nemwenje mitsvuku.
Mhando dzeRed Light Therapy
Midziyo yekurapa nemwenje mitsvuku ine mwenje mitsvuku ye LED inoshandiswa semidziyo inobatwa nemaoko, mapaneru e LED, kana mibhedha yemuviri wese, zvichienderana nechikonzero chekurapa. Mimwe midziyo inoshandisa mwenje mitsvuku nemwenje ye infrared, asi kazhinji, hapana mhando dzakasiyana dzekurapa nemwenje mitsvuku.
Mabhenefiti Angangoitika eRed Light Therapy
Kunyange hazvo tsvakiridzo ichivimbisa pakurapa nechiedza chitsvuku, kuchine zvidzidzo zvinopesana - uye zvimwe hazviratidzi kubatsira kune mamwe mamiriro ehutano. Kazhinji, zvidzidzo zvinoda kugadziriswa kwakawanda (mumupimo nenguva) zvichienderana nemamiriro ezvinhu kuti masayendisiti nevarapi vanzwisise zvizere mabhenefiti ekurapa nechiedza chitsvuku. Pazasi pane mashandisirwo anogona kuve akanaka pakurapa nechiedza chitsvuku, sekureva kwenyanzvi.
Inovandudza Chitarisiko Chevechidiki Paganda
Chimwe chezvakanakira zvinowanzotaurwa nezvekurapa nechiedza chitsvuku mhedzisiro yazvo paganda. Inogona kushandiswa kugadzirisa:
Mapundu
Mitsetse mitete uye makwinya
Kukura kwebvudzi
Kutsvuka
Kurapa nechiedza chitsvuku kunoderedza kuzvimba kuti kugadzirise kutsvuka, mapundu, uye kukura kwebvudzi, zvichibvumirawo kurapwa kweganda kana nemuromo kwezvirwere izvi kuti zvishande zviri nani, anodaro Jagdeo. Pamusoro pezvo, kana zvasvika pakubvisa mapundu, "kurapa nechiedza chitsvuku kunowedzera dziviriro yedu yekudzivirira kubva kubhakitiriya inokonzerwa nekuumbwa kwemapundu," anowedzera. Kune mitsetse nemakwinya, kurapwa uku kunonangana nema enzymes ane chekuita nekuputsika kwe collagen uye kukurudzira kugadzirwa kwe collagen, sekureva kweCleveland Clinic.
Kubatsira Kurapa Kwekukuvara Kwemitambo
Kusiyiwa kunze kwekukuvara kwakaoma zvikuru mupfungwa nemumuviri, asi kurapwa nechiedza chitsvuku kunogona kukubatsira kuti umire zvakanaka. "Chiedza chitsvuku chinogona kushandiswa kuvandudza mashandiro emhasuru dzemapfupa, kuderedza marwadzo, uye kuvandudza kupora kubva mukukuvara," anodaro Arany. Vanyori veongororo yakaburitswa muna Zvita 2021 mujenari reLife vakataura kuti PBM inogona kushandiswa mukurapa kukuvara kwemitambo, uye kusimudzira mashandiro emitambo, kunyangwe zvichidikanwa kutsvagurudza kwakawanda.
Inobatsira Kurapa Maronda
Kunyangwe uine ronda mumuromo mako kana ronda rakavhurika patsoka yako, hunhu hwechiedza chitsvuku hunoderedza kuzvimba hwakaratidzwa kuti hunovandudza kugona kwemuviri kupora, anodaro Arany, uyo akaburitsa ongororo muna Kubvumbi 2019 muAdvances in Skin and Wound Care pamusoro penyaya iyi. "Tsvagiridzo murabhoritari yangu inoratidza kuti PBM inogona kumutsa chinhu chine simba chinosimudzira kupora kwenyama uye kudzoreredza," anotsanangura, chimwe chinhu chingave chakakosha pamaronda emuromo, tsvagiridzo yakaratidza.
Inoderedza Marwadzo
Marwadzo anonetsa kurapa, asi kurapwa nechiedza kunogona kubatsira. "Chiedza chitsvuku chinoshanda pamasero etsinga anotumira marwadzo," anodaro Arany.
Mwenje mutsvuku unogona kunge uri nani kune mamwe marudzi ekurwadziwa kupfuura mamwe, zvichienderana neongororo yakabudiswa muna Chikunguru 2022 muJournal of Pain. Vanyori vakataura kuti pane humbowo hwekuti chiedza mutsvuku chinoshanda sei pakurwadziwa kwakadai sefibromyalgia, BP yakaderera, osteoarthritis, uye neuropathy.
Kunoderedza Migumisiro Yekurapwa Nekenza
Kana ikashandiswa kudzivirira chirwere usati wapiwa chemotherapy kana radiation, kurapwa nechiedza chitsvuku kunogona kubatsira kuderedza migumisiro yakaipa, yakadai sekurwadziwa, uye kuoma kwayo, anodaro Arany, kunyange hazvo zvidzidzo zvakawanda zvevanhu zvichidikanwa kuti vanzwisise zvizere kubatsira uku.
Semuenzaniso, imwe ongororo yakaitwa pambeva, yakaburitswa muna Zvita 2021 mumagazini yePhotonics, yakawana kuti chiedza chitsvuku uye kurapwa ne near-infrared zvakaderedza kuoma kwekukuvara kweganda nemwaranzi uye zvakavandudza kugona kweganda kuporesa. Uku kutsvakurudza kwemhuka, kunyange zvazvo kuchigadzira nzira yekuti kutsvakurudzwe kwakawanda kuitwe.
Dzimwe tsvakiridzo dzakapfuura dzakaratidzawo kuti PBM yakaderedza kuzvimba kwenyama yemuromo uye kuzvimba muvanhu vane kenza yemusoro nemutsipa, kunyange hazvo zvidzidzo zvakawanda zvichidikanwa.
Njodzi dzeKurapa neRed Light
Kurapa nechiedza chitsvuku kunobvumidzwa neUS Food and Drug Administration (FDA), sekureva kwePBM Foundation. Jagdeo anoti kwakachengeteka zvikuru, kunyange hazvo paine mukana wekuti mushandisi akanganisa kana uchishandisa mudziyo uri kumba. Semuenzaniso, zvinokwanisika kushandisa mudziyo zvakanyanya kana kuushandisa kakawanda kupfuura zvinokurudzirwa nemugadziri. Nhau dzakanaka ndedzekuti michina yakawanda iri kumba ine nguva inodzima otomatiki uye inodzima, anodaro Jagdeo, izvo zvinoita kuti zvive nyore kusanyanya kuishandisa. Gara uchitevera mirairo, uye ziva kuti Journal of Pain review yakaratidza njodzi yekuwedzera zviratidzo zvemigraine kune vamwe vashandisi. Zvakakoshawo kutarisa kuna chiremba akakodzera (semuenzaniso dermatologist wako kana PCP) kuti uvazivise kuti kurapwa nechiedza chitsvuku kuri muchirongwa chako chekurapa. Chekupedzisira, tsvaga kurapwa kubva kune nyanzvi ine mukurumbira. "Chiedza chinogona kukonzera kukuvara, asi kana nzira chaiyo ikashandiswa, hauoni chero mhedzisiro," anodaro Jagdeo.
Ndiani Angade Kuedza (uye Kudzivisa) Kurapa neRed Light
Kurapa nemwenje mutsvuku kwakagadzirirwa kurapa kunotsigira. Zvinoreva kuti: Hazvigoneke kuti kurapwa nemwenje mutsvuku kuve iko chete kwaunoshandisa kugadzirisa dambudziko rehutano kana rekuchengetedza ganda. Semuenzaniso, pamwe chete nemwenje mutsvuku, unogona zvakare kushandisa mushonga wepamusoro (wakaita seretinoid) weganda rine mapundu kana mitsetse midiki, anodaro Jagdeo. Kana uine pamuviri, unofanira kudzivisa kurapwa nemwenje mutsvuku, anodaro Arany. Uye kana uri kurapa chirwere chakati, tanga wawana rubatsiro kubva kuna chiremba wako.
Kutanga neRed Light Therapy
Hezvino zvaungade kuziva usati waedza kurapwa nechiedza chitsvuku uchitungamirirwa nenyanzvi yehutano. Kazhinji, kurapwa nechiedza chitsvuku kunoitirwa muzvikamu zvakasiyana-siyana kwenguva yakati. Semuenzaniso, anodaro Jagdeo, kana zvasvika pamatambudziko eganda, anokurudzira kuedza kurapwa nechiedza chitsvuku katatu pasvondo kwemaminitsi gumi nguva imwe neimwe kwemwedzi mumwe chete. "Vamwe varwere vanoona mhedzisiro mukati memwedzi mumwe chete, asi kazhinji mhedzisiro iyi inoramba ichivandudzika nekufamba kwenguva," anodaro. Kunyange zvazvo michina yakawanda yekurapa nechiedza chitsvuku kumba iripo kuti utenge, zvakanaka nguva dzose kutaura nachiremba weganda kana nyanzvi yekurwadziwa usati waedza kurapwa nechiedza chitsvuku uri wega. Kukurukurirana nemupi wehutano ane hunyanzvi kuchakubatsira kwete kungogadza zvinangwa zvako zvehutano uye kuona kana kurapwa nechiedza chitsvuku kwakakunakira iwe asiwo kuwana mudziyo chaiwo wepamba wakakodzera mutengo.
Zvaunotarisira Usati Watanga, Panguva, uye Mushure meRed Light Therapy
Zvingangove zvisingakuvadzi. Kurapa nemwenje mutsvuku hakukuvadzi uye hakurwadzi vanhu vazhinji. Mudziyo unobatwa nemaoko unogona kudzvanywa paganda panzvimbo yekukuvara kana kurwadziwa. Kana wakarara pamubhedha wemuviri wese kana pod inoshandisa mwenje mutsvuku neuri pedyo neinfrared, unogona kunzwa kudziya kubva kumabara epedyo neinfrared. Haufanire kutarisira kusangana nemigumisiro kubva pakurapwa, anodaro Arany. Tarisa maziso ako. Bvunza chiremba kana zvichidikanwa kupfeka dziviriro yemaziso panguva yekurapwa. Unganzwa wakasununguka. Chimwe chezvinhu zvikuru zvekurapa nemwenje mutsvuku ndechekuti vanhu vanoti vanonzwa sei mushure mekurapwa, anodaro Jagdeo. Funga nezvenguva yako uye funga nezvemhedzisiro inonyaradza. Ungangoda kurapwa kunopfuura kumwe chete. Taura nachiremba wako pachine nguva kuti unzwisise kuti uchada misangano mingani (uye kangani), kuti unzwisise zvizere huwandu hwekurapwa. Izvi zvichasiyana zvakanyanya zvichienderana nedambudziko rehutano rauri kugadzirisa. "Mune zvimwe zviitiko, kunyangwe kurapwa kamwe chete kwakaratidzwa kuti kunoshanda, nepo kurapwa kwakanyanya kwePBM kuri katatu pasvondo kwemavhiki mana, zvishoma, kuti kuonekwe mhedzisiro yakajeka," anodaro Arany. Nezvose izvi zvataurwa, yeuka kuti nyika yekurapa nechiedza iri kuchinja, uye kutsvagurudza kwakawanda kunodiwa kuti uone mashandisirwo akanakisa emhando dzakasiyana dzemafungu, madosi, uye zvishandiso zvezvirwere zvakasiyana-siyana. Zvakanakisa kubvunza chiremba weganda, nyanzvi yekurwadziwa, kana chiremba wako kana uine mibvunzo kana usati wazvipira kune chero kurapwa kunodhura zvakanyanya. Kutungamirirwa kwechiremba kuchakubatsira kuyera mabhenefiti nenjodzi dzekurapa nechiedza chitsvuku kune zvinangwa zvako zvehutano.
Zvishandiso zveRed Light Therapy Zvatinoda
Masangano Akanakisisa
PBM FoundationKuti uwane ruzivo nezve PBM chii, mashandiro ayo, uye mamiriro ehutano ayo angashandiswa kugadzirisa, iyi foundation inzvimbo yakanaka kwazvo. Iwe unokwanisawo kuona mavhidhiyo ane humbowo kubva kuvarwere vanotaura nezvekuti kurapwa nechiedza chitsvuku kwakavabatsira sei. American Academy of Dermatology Sangano guru rezveganda rinodzidzisa pamusoro penyaya dzakasiyana-siyana dzekuchengetedza ganda, kusanganisira kushandiswa kwechiedza chekurapa zvirwere zvakasiyana-siyana, zvakaita serosacea, acne, uye psoriasis, zvichipa maonero asina rusaruro, anotsigirwa nesainzi pamusoro pekwakamira tsvakiridzo.
Nzvimbo Yedzidzo Yakanakisisa
Yunivhesiti yeShepherd Shepherd University ichangobva kuvhura Center for Excellence mu Photobiomodulation kubatsira kusimudzira kunzwisisa kwesainzi uye kufambira mberi pa photobiomodulation (inosanganisira kurapwa nechiedza chitsvuku).
Zvishandiso Zvakanakisisa zveSainzi
Kugadzirisa muviri, Photomedicine, uye Kuvhiyiwa kweLaser Unoda kugara uchiziva nezvezvinyorwa zvesainzi nezve phototherapy? Tarisa magazini yakaongororwa nevezera rako Photobiomodulation, Photomedicine, uye Laser Surgery kuti uwane nyaya dziripo uye dzakapfuura pamusoro pe phototherapy, low-level laser therapy, photobiomodulation, uye laser surgery. National Center for Complementary and Integrative Health NCCIH inzvimbo yakanaka yekuwana ruzivo rwepamusoro pamusoro pekuti kubvumirana kwesainzi kuripi kumashure kwemishonga yekuwedzera. Unogona kutsvaga nemusoro wenyaya kana nyaya dzehutano mudhatabhesi ravo uye kuverenga nezvemishonga inotsigirwa (kana isingatsigirwi) netsvagurudzo.